Lees de laatste nieuwsbrief. Open publication
In het project Winterswijk-Oeding werken Kreis Borken en Waterschap Rijn en IJssel samen met 22 Duitse en 13 Nederlandse boeren en instanties aan het verbeteren van de waterkwaliteit in het stroomgebied van de Schlinge en Boven Slinge. Het grensoverschrijdend uitvoeren van maatregelen, monitoren en uitwisselen van kennis en ervaring in de landbouw en het beheer van stedelijk water staan centraal. Het project wordt uitgevoerd in de periode 2010-2011.
Aan het waterproject doen 13 Winterswijkse en 22 Südlohner boeren mee. Zij voeren gemiddeld vijf maatregelen uit en gaan daar ook in 2011 mee door. De boeren maken bezinksloten om erfafspoeling tegen te gaan, rijden geen of minder mest uit op overbemeste gronden en bekalken percelen om de beschikbaarheid van fosfor in de bodem te vergroten. Ook mest toedienen in de rij (voor mais) is een maatregel. Verder gebruiken meerdere boeren Piadin. Dit is een stof die aan de mest toegevoegd kan worden zodat er minder nitraatuitspoeling plaats vindt. De deelnemers wisselen tijdens het project kennis van en ervaring met de maatregelen uit, waarbij ze ook 'over de grens' van elkaar leren. Na de maisoogst in 2011 gaan we na of er een effect is van deze maatregelen op de gewasopbrengst en op kwaliteit.
De Duitse landbouwbedrijven zijn geadviseerd over een goede mineralenbalans (mest) op hun bedrijf. Daarnaast worden door verschillende deelnemers maatregelen uitgevoerd om precieser met mest en bodem om te gaan en daardoor verlies van mineralen naar grond- en oppervlaktewater te beperken.
Mest-in-de-rij-machine
Wat zou het voor een Nederlandse deelnemer betekenen als hij onder Duitse mestwetgeving zou moeten boeren? En andersom? De landbouwadviseurs Anja Keuck (Landwirtschaftskammer Borken) en Dirk Jan den Boer (NMI Wageningen) gingen dit voor vier deelnemende Duitse en Nederlandse bedrijven na. Zo'n vergelijking geeft inzicht in de bedrijfsvoering onder de verschillende regelgeving aan weerszijden van de grens en kan mogelijk ook inzicht geven in de verschillen in verliezen van meststoffen naar oppervlaktewater.
Medewerkers van de gemeenten Südlohn, Winterswijk en het waterschap zijn gestart met uitwisselen van kennis en ervaring over de werking van elkaars zuiveringsinstallaties en het beheer van het stedelijk water. In maart bezochten zij de RWZI van Südlohn en een regenopvangbekken dat direct langs de Schlinge ligt. De beheerders van de RWZI zijn inmiddels bezig met een vergelijking van de kwaliteit van het effluent (= gezuiverde rioolwater). In het najaar van 2011 volgt een tegenbezoek in Winterswijk, waar de opvang van (verontreinigd) regenwater centraal staat.
In de beken in het stroomgebied van de Slinge zitten te veel stikstof, fosfaat en zware metalen. Uit onderzoek, in het kader van dit project, is gebleken dat onderzoek de landbouw in het stroomgebied een belangrijk aandeel heeft in aangetroffen stoffen. Een ander deel van de stoffen is afkomstig is uit stedelijk gebied en van afvalwaterlozingen.
Op de meetlocaties aan de Nederlands-Duitse grens werden in 2010 en 2011 nog steeds hogere concentraties stikstof en fosfaat aangetroffen dan benedenstrooms in het projectgebied. De doorgevoerde maatregelen zijn op stroomgebiedsniveau dus nog niet zichtbaar, maar dat was ook nog niet te verwachten. In 2012 worden de meetgegevens over de hele projectperiode nogmaals bekeken.
Het waterschap heeft de ontwikkeling van de waterkwaliteit over de afgelopen 3 jaren bepaald op de grens (Boven Slinge) en voor en na de Rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) Winterswijk (Groenlose Slinge). Hieruit blijkt dat de stikstof- en fosfaatconcentraties in de Boven Slinge gelijk zijn gebleven en dat sulfaatconcentraties verbeterd (lager) zijn. In de Groenlose Slinge is de stikstofconcentratie verbeterd en is de fosfaatconcentratie in de beek na de zuivering ook verbeterd. De invloed van de RWZI Winterswijk is nog steeds zichtbaar, maar deze is wel kleiner geworden na de renovatie van de RWZI.
Waterschap Rijn en IJssel meet al jaren de waterkwaliteit in het stroomgebied van de Boven Slinge. Ten behoeve van het project is voor het eerst grensoverschrijdend onderzoek gedaan. De Boven Slinge is kwetsbaar door directe uitstoot van mest en het gebruik van meststoffen in de landbouw. Opvang van meststoffen en slimmere en meer op de behoefte toegesneden bemesting, kan die vervuiling terugdringen en tegelijkertijd de productiviteit van de landbouw verbeteren. Ook kunnen boeren kosten besparen door meer op maat te bemesten.Een dergelijke omslag vraagt soms investeringen en een andere manier van werken. Het project is bedoeld om met deze maatregelen aan weerszijden van de grens in dit stroomgebied ervaring op te doen.
