Afvoerkarakteristieken

Figuur 4.1 geeft de 1Q-debieten weer (die eens per jaar plaatsvinden) in de belangrijkste waterlopen binnen het beheersgebied. Dit zijn indicatieve debieten en geven een indruk van de afvoer. Gemiddelde omstandigheden zijn weergegeven in figuur 2.1.

F4.1v2

Figuur 4.1: Schematische weergave van het watersysteem en debieten bij 1Q [BB002] Deelstroomgebieden: Baakse Beek: Grijs; Veengoot: Groen; Oosterwijkse Vloed: Blauw; Grote Beek: Oranje. Paars = Inlaat

*De complexe verdeling van het water tussen Het Groene Kanaal en de benedenloop van de Baakse Beek is afhankelijk van de aanvoer en het peil op de IJssel (zie peilbeheer).

Baakse Beek en Veengoot (tot Boezem van Hackfort)

  • De bovenstroomse terrasrandbeken hebben te maken met een hevige en snelle afvoer vanwege het grote verhang, de bodemeigenschappen en aanwezigheid van buisdrainage.
  • Door de RWZI Lichtenvoorde en aanvoer vanuit de terrasrandbeken is de Baakse beek bovenstrooms van de Van Heeckerenbeek het gehele jaar watervoerend. In de zomer kan de afvoer in deze delen van de Baakse Beek en Veengoot stagneren of zelfs droogvallen, zoals in 2011. De zijbeken vallen eerder droog. Na de Van Heeckerenbeek is de afvoercapaciteit van de Baakse Beek beperkt en kan afvoerloosheid optreden en sommige delen kunnen zelfs droogvallen in de zomer. Dit geldt niet voor de watergangen die onder invloed staan van RWZI Ruurlo.
  • Het gemiddelde debiet in het bovenstroomse deel van de Baakse Beek (tot de Van Heeckerenbeek) is 0.4 m3/s. Bovenstroomse afvoer van de Veengoot is vergelijkbaar met dit deel van de Baakse Beek. Jaarlijks kunnen debieten in de Veengoot oplopen tot ongeveer 2.5 m3/s (zie figuur 4.1).
  • Met stuw Vellervoort (ook wel Inlaat Baakse Beek genoemd) en stuw ’t Sikkeler wordt het water verdeeld tussen de benedenloop van de Baakse Beek en de Van Heeckerenbeek/Veengoot. Onder normale omstandigheden stroomt ongeveer 60 % van het water van de Baakse Beek water via de Van Heeckerenbeek naar de Veengoot. Het debiet in het middendeel van de Baakse Beek (ter hoogte van Ruurlo) is meestal kleiner dan 0.2 m3/s.
  • In het benedenstroomse deel van de Veengoot kunnen debieten sterk toenemen, mede door de aanvoer via de Van Heeckerenbeek. Echter, in de zomer stagneert de afvoer.

Waterverdeling in de Boezem van Hackfort

  • Bij het verdeelwerk in de Boezem van Hackfort komen de Baakse Beek en de Veengoot samen. Het water wordt hier ook weer verdeeld tussen het Groene Kanaal en de benedenloop van de Baakse Beek.
  • Bij een lage aanvoer van de Baakse Beek en Veengoot en lage IJsselstand (peil IJssel bij gemaal Baakse Beek < 6,20 m+ NAP) stroomt circa 0,7 m3/s richting de benedenloop van de Baakse Beek. Als de aanvoer groter is dan 0,7 m3/s, wordt het overige deel naar het Groene Kanaal gestuurd om het Gemaal Baakse Beek te ontzien.
  • Bij heel hoge IJsselstanden wordt het water juist weer via de Baakse Beek afgevoerd (zie peilbeheer voor uitgebreide beschrijving).

Oosterwijkse Vloed

  • Door het kleinere stroomgebied zijn de piekafvoeren van de Oosterwijkse Vloed kleiner dan in de Baakse Beek en Veengoot. Hiernaast is de ondergrond meer waterdoorlatend en speelt infiltratie voor de drinkwaterwinning mogelijk een rol in het afvlakken van de afvoerpieken. Hierdoor reageert de Oosterwijkse vloed niet zo heftig op neerslag.
  • Delen van de Oosterwijkse Vloed vallen droog in de zomer tijdens droge periodes, vooral de delen bovenstrooms van Hengelo. Benedenstrooms valt de beek niet droog. Er is sprake van regionale kwel en er zijn relatief hoge grondwaterstanden. Wel stagneert de afvoer in droge perioden.

Grote Beek

  • De bovenstroomse delen van de beek zijn afvoerloos in de zomermaanden, meer stroomafwaarts heeft de Grote Beek meestal wel afvoer. De watervoerendheid is te danken aan de ligging van de Grote Beek tussen de Zelhemse Enk en de rivierduinencomplex van de Kruisbergsche Bosschen en de aanvoer van grondwater uit deze hogere gebieden (zie kwel en wegzijging).
  • De afvoer kan jaarlijks oplopen tot ruim 5 m3/s, de gemiddelde afvoer in de beek is 0.9 m3/s.

Tabel 4.5: Afvoerkarakteristieken Baakse Beek - Veengoot4.5

Literatuur

[001BB] Integrale visie Baakse Beek-Veengoot, ‘Herstel de sponswerking’ (Rapport, 2007)

[004BB] Draaiboek wateroverlast Baakse Beek (Rapport, 2014)

[009BB] Basisafvoer van de Baakse Beek, onderzoek naar perspectieven voor aquatische natuur in een laaglandbeek (Rapport, 2013)

[011BB] Verbindingen tussen de Baakse Beek en de Veengoot (Memo, 2014)

[013BB] Dubbele Berging: mogelijk, gewenst? ‘Mogelijkheden van gebruik van bergingsgebieden voor zowel hoofd- als regionaal systeem (Rapport, 2004)

[034BB] Voorstel Directieteam, Risico’s en communicatie Stroomkanaal Hackfort (16-1-2012)

http://waterdata.wrij.nl/

Zie bibliotheek voor digitaal beschikbare documenten.


P1040248 Grotebeek beneden (Small)

Hoog water Grote Beek (aug 2010)

10-Stuw Kemperman 1

Stuw Kemperman

BB

Hoog water Baakse Beek (aug 2010)