Peilbeheer

Het peilbeheer in het beheersgebied is veelal afgestemd op de landbouw. Er wordt gestreefd naar voldoende ontwatering en er wordt op sommige plaatsen water ingelaten. In natuurgebieden wordt er vaak gestreefd naar hogere peilen. (Vlakkere) gebieden die grenzen aan de Berkel, Bolksbeek en Groenlose Slinge kunnen ook in droge periodes van inlaatwater worden voorzien. Daar waar water ingelaten kan worden vanuit het Twentekanaal geldt een peilbesluit. Daarnaast geldt een peilbesluit voor de Berkel zelf. In resterende deel van het beheersgebied gelden een streefpeilen (zie kaart 4.1).

4.1 peil

Kaart 4.1 Peilbesluiten in beheersgebied van de Berkel

Tabel 4.1 Peilbesluit Berkel (2006)

t4.1

Gebieden met peilbesluit

Voor de hele Berkel en een groot deel van beheersgebied ten westen van Lochem geldt een peilbesluit. Bij Lochem liggen twee inlaten vanuit het Twentekanaal. Inlaat Herkel bedient het noordelijke gebied met onder meer de Eefsebeek. Inlaat Lochem laat water in naar de Berkel en het zuidelijke deel van het beheersgebied. Bij Almen en vooral bij Zutphen wordt het water verder verdeeld via diverse watergangen en kunstwerken. Deze twee delen van het beheersgebied worden dus op peil gehouden met water uit het Twentekanaal (zie Berkel en zijtakken). In totaal zijn er 29 gebieden met een peilbesluit met een totale omvang van 6668 ha (zie kaart 4.1 en tabel 4.1).

Bovenstrooms van de sluis bij Eefde wordt er een constant peil van 10m+NAP gehandhaafd op het Twentekanaal. Conform het waterakkoord Twentekanalen mag bij de inlaat Lochem 1,3 m3/s ingelaten worden naar de Berkel. Bij de inlaat van de Herkel mag 0,2 m3/s naar de Eefsebeek ingelaten worden. In de praktijk wordt er in de Berkel circa 1 m3/s ingelaten in droge perioden en in de Eefsebeek circa 0,1 m3/s. Verdere verdeling van water is afhankelijk van de hoeveelheid beschikbaar water.

f4.1 inlaat tk

Figuur 4.1 De waterinlaat vanuit het Twentekanaal de afgelopen 10jaar. Groen: Lochem; Blauw: Herkel

Gebieden zonder Peilbesluit

In het oosten van het beheersgebied gelden streefpeilen. Dit heeft te maken met het verhang in het gebied. Bij aanhoudende droogte stagneert de afvoer en zakt het peil in de watergangen. In veel kleinere watergangen leidt dit tot droogval. De stuwdichtheid is nauw verbonden met het te overbruggen hoogteverschil. Door de grotere hoogteverschillen in het oosten zijn hier relatief veel stuwen of vaste overlaten (zie kaart 4.1).

Bemalen gebieden

In het beheersgebied van de Berkel komt een aantal bemalen gebieden voor. Hierbij kan onderscheid gemaakt worden tussen reguliere bemalingen (jaar rond), bemalingen tijdens hoog water op de IJssel en bemalingen in stedelijk gebied.

In tabel 4.2 zijn de gemalen van het beheersgebied van de Berkel opgenomen en hun functie omschreven. De locatie van de gemalen is te vinden op de kaart 4.1.

  • Gemaal Helbergen is het grootste gemaal in het gebied en dient voor de afvoer van water uit Zutphen en omgeving. Dit gemaal is alleen nodig bij IJsselstanden hoger dan 5.5 m + NAP wanneer vrije afwatering niet meer mogelijk is. De gemalen Dommerbeek, Polbeek en Oude Eefsebeek worden op een vergelijkbare manier ingezet.
  • Ten zuiden van Lochem ligt de onderbemaling van gemaal Wildenborg. Het gemaal heeft een capaciteit van 0.8 m3/s en bemaalt een gebied van 672 ha. Een kleiner gebiedje bij Vorden wordt onderbemalen door gemaal Hackfort (20 l/s). Het gemaal Kanaaldijk bemaalt een klein gebiedje bij Almen en loost op het Twentekanaal.
  • Gemaal Koedijk zorgt voor de aanvoer van water in de Barchemse Veengoot bij Lochem.
  • Gemalen Borculoseweg, Assink en Ketteringsteeg reguleren het stedelijk water van Eibergen. In Winterswijk staan de gemalen Vredenseweg en Lelie.

Tabel 4.2 Gemalen in het Berkel beheersgebied

t4.2

Literatuur

[003B] Beschrijving peilbeheer (Memo, 1983)

[005A] Voorstel AB, Peilenplannen en ontwerppeilbesluiten Schipbeek, Berkel en Oude IJssel en Aastrang (2006)

[008B] Draaiboek wateroverlast Berkel (Rapport, 2014)

Zie bibliotheek voor digitaal beschikbare documenten