Gebiedsbegrenzing en indeling

2.1 begrenzing

Kaart 2.1: Begrenzing stroomgebieden Liemers Veluwe

Het beheersgebied Liemers Veluwe ligt in het zuidwesten van het waterschap en wordt gekenmerkt doordat er geen duidelijke hoofdwatergangen zijn, zoals in de stroomgebieden van de Schipbeek, Oude IJssel en Berkel. Het watersysteem bestaat uit meerdere watergangen die afzonderlijk van elkaar uitmonden in het Pannerdensch kanaal of de IJssel. Bij extreem hoog of laag rivierpeil staan grote delen van het gebied via kwel en wegzijging onder invloed van de rivieren. De Veluwe is uniek binnen het waterschap, met hoge zandgronden zonder watergangen en de sprengenbeken aan de zuidrand. Het beheersgebied van de Liemers Veluwe is opgedeeld in vier verschillende stroomgebieden, namelijk:

  1. De Oude Rijn, met de voormalige stroomgeulen van de Rijn;
  2. De Liemers met overwegend polderachtige gebieden en relatief veel stedelijk gebied
  3. De Bevermeer met veel vlakke gebieden en de stuwwal van Montferland in het zuidoosten;
  4. De Veluwe, met hoge zandgronden, enkele kleine beken en veel stedelijk water in de lager gelegen delen.

Het hele beheersgebied ligt binnen de provincie Gelderland en de grenzen van 10 gemeenten, namelijk:

Ten noordwesten van de IJssel:

  • Arnhem,
  • Rozendaal,
  • Rheden
  • Renkum (voor een heel klein deel in de gemeente in het beheersgebied ten noorden van de Nederrijn).

Ten zuidoosten van de IJssel:

  • Doetinchem.
  • Duiven,
  • Montferland
  • Rijnwaarden
  • Westervoort
  • Zevenaar
  • De gemeenten Doesburg, Oude IJsselstreek, Bronckhorst en Lingewaard liggen voor een klein deel in dit deel van het beheersgebied (zie kaart 2.1).

Oude Rijn

De Oude Rijn ligt in het uiterste zuiden van het waterschap. Het stroomgebied ligt tussen:

  • de Rijn (ten zuiden)
  • het Pannerdensch kanaal (ten westen)
  • de stroomgebieden van de Liemers en Bevermeer (ten noorden)
  • het stroomgebied van de Oude IJssel (ten oosten en noordoosten).

Het stroomgebied van de Oude Rijn is in totaal 10.806 ha groot en ligt deels in Nederland en deels in Duitsland. In het oosten, van Megchelen tot de stuwwal van Montferland, ligt het stroomgebied in Nederland. Het centrale deel ligt in Duitsland, met ondermeer Elten en Emmerich. Het Rijnstrangengebied vormt het westelijke deel van het stroomgebied van de Oude Rijn (zie kaart 2.1).

Het oostelijke deel is 2861 ha groot. Het is een relatief smalle strook bij ’s-Heerenberg, aan de voet van de stuwwal van Montferland en de Elterberg. De Lander/Grenskanaal is hier de belangrijkste watergang. Deze watergang vormt over 14 km de landsgrens alvorens in Duitsland over te gaan in Die Wild. Het grenskanaal is in gezamenlijk beheer bij het Waterschap Rijn en IJssel en het Deichverband Bislich-Landesgrenze.

Het Duitse deel omvat de Elterberg en het gebied tot aan Emmerich. De belangrijkste watergang is Die Wild, de verbinding tussen De Lander/Grenskanaal en de Oude Rijn. Het Duitse deel van het stroomgebied heeft een oppervlak van 4463 ha.

Het westelijke deel wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van regionale keringen (zie waterveiligheid) en bevat het Gelders Eiland met de kernen Spijk, Herwen, Lobith en Pannerden. In dit deel van het stroomgebied is de Oude Rijn de voornaamste watergang. Het gebied staat ook bekend als het gebied van de Rijnstrangen en is 3482 ha. groot.

De Liemers

De Liemers ligt tussen het Pannerdensch kanaal, de IJssel, de Oude Rijn en de Bevermeer (zie kaart 2.1). Het gebied is 6807 ha, is relatief vlak en bevat naast het aanwezige agrarische gebied ook relatief veel bebouwing. De belangrijkste stedelijke kernen zijn Westervoort, Duiven en Zevenaar. Het gebied ten noorden van de A12 is veelal agrarisch;

De Bevermeer

Bevermeer ligt ten westen van Doetinchem en heeft een oppervlak van ongeveer 11750ha. Het gebied grenst aan het stroomgebied van de Oude IJssel (oosten en noorden) en de Oude Rijn (in het zuiden). Ter hoogte van Beek en Elten grenst de Bevermeer aan de Duitse grens. Het gebied is vooral agrarisch en omvat ook de stedelijke kernen van Didam en Wehl. In het zuidoosten ligt de stuwwal van Montferland.

De Veluwe

De Veluwe is het enige WRIJ (Waterschap Rijn en IJssel)-stroomgebied ten westen van de IJssel. Het gebied heeft een oppervlakte van ongeveer 16727 ha. Het grootste deel bestaat uit de hogere delen van de Veluwe. Hier is geen oppervlakte water. In de lagere delen ligt het stedelijk gebied van Arnhem-Noord, Velp, Rheden en Dieren. Er zijn sprengenbeken en in de lagere delen een watersysteem dat past bij stedelijk gebied. Het stroomgebied watert af op de IJssel en de Nederrijn, die tevens de begrenzing vormen aan de zuidkant.

  • De grens van het stroomgebied Veluwe valt samen met de grens Waterschap Vallei en Veluwe.
  • Tussen Oosterbeek en Arnhem stroomt de Slijpbeek. Het bovenstroomse deel ligt binnen WRIJ en benedenstroomse deel stroomt richting Oosterbeek en valt onder waterschap Vallei en Veluwe.
  • Bij Dieren vormt het Apeldoornskanaal de grens, waarbij het kanaal zelf tot het beheergebied van waterschap Vallei en Veluwebehoort. Watergangen in het noorden van Dieren wateren af richting Waterschap Vallei en Veluwe. Het zuidelijke deel watert af richting de IJssel.

Literatuur

[004A] Gij beken eeuwig vloeiend; Water in de streek van Rijn en IJssel’ (Boek, 2000).

Zie bibliotheek voor digitaal beschikbare documenten