Boven Slinge, Bielheimerbeek en Wisch-beken

Boven Slinge & Bielheimerbeek

In het oosten van het beheersgebied van de Oude IJssel ligt de Boven Slinge. De Schlinge ontspringt in Duitsland en stroomt ten zuidoosten van Winterswijk Nederland binnen. Iets ten westen van Varsseveld, bij overlaat Poelsbrug, gaat de Boven Slinge over in de Bielheimerbeek. De gecombineerde lengte is ruim 41 km. De breedte neemt toe van ongeveer 5 m bij de grens tot 15 m bij de Pol. In dit traject wordt een hoogteverschil van 29.5m overbrugd (0.71‰), waarvan het merendeel in de eerste 12km na de grens (1.01‰). In Duitsland is het verhang vergelijkbaar.

De bovenloop van de Boven Slinge is een relatief snelstromende, meanderende beek met zandbanken en beboste overhangende oevers. Vanaf de stuw bij Miste is de beek rechtgetrokken en stroomt door de kernen van Bredevoort en Aalten. Bij Aalten wordt de beek ook wel Aaltense Slinge genoemd.

Om piekafvoeren op te vangen is bovenstrooms bij Bredevoort een reductiereservoir aangelegd om Aalten te ontzien bij grote afvoeren (zie waterveiligheid). Bij verdeelwerk Bredevoort kruisen de Boven Slinge en de Schaarsbeek-Keizersbeek. Onder normale omstandigheden blijven deze waterstromen gescheiden. Bij hoog water kunnen de waterstromen verdeeld worden over de twee beken. In 1998 is er bij een hoogwatersituatie water vanuit de Boven Slinge in de Keizersbeek afgelaten. Dit had schade tot gevolg in de Keizersbeek en was geen succes.

Tussen Aalten en Varsseveld wordt water afgelaten naar Bergerslagbeek (stroomgebied van de Wischbeken) en de Lange sloot. Deze noordelijke aftakking van de Boven Slinge gaat later over in de Beneden Slinge, de voormalige hoofdloop van de beek (zie historie). De Beneden Slinge splitst zich in een deel dat uitmondt in de Bielheimerbeek en de Doetinchemse Slinge, die in Doetinchem uitmondt in de Oude IJssel. Bij De Pol stroomt de Bielheimerbeek uit in de Oude IJssel. Ook wordt er tussen Aalten en Varsseveld in de zomer water in de Bergerslagbeek ingelaten om droogval in deze beek te voorkomen.

De bovenstroomse Boven Slinge is deels een meanderende beek met variërende oeverprofielen bestaande uit diepe en minderdiepe delen. In de genormaliseerde delen is de diepte van de Boven Slinge ongeveer 0.5m, de taludhelling is hier redelijk steil (1:2 tot 1:3). Benedenstrooms van Aalten is de taludhelling van de Boven Slinge en later de Bielheimerbeek redelijk steil (1:1 tot 1:2). De beek is ongeveer een meter diep in dit deel. De oevers zijn net als de andere beken in het centrale deel met gras begroeid. Op sommige plaatsen wordt de beek overschaduwd door wat kleinere bospercelen.

Wisch-beken

Tussen de Keizersbeek, de Bielheimerbeek en de Oude IJssel liggen de Wisch-beken, vernoemd naar Heren van Wisch en later de gemeente Wisch. Nu is het onderdeel van de gemeente Oude IJssel. De Bergerslagbeek, de Seesinkbeek, Akkermansbeek en Varsseveldse waterleiding zijn de voornaamste van deze beken. Het gebied ligt op een zandige ondergrond en is gevoelig voor droogte. De oostelijk gelegen Bergerslagbeek kan van water uit de Boven Slinge worden voorzien om droogval te voorkomen. De Bergerslagbeek mondt direct uit in de Oude IJssel. De Seesinkbeek en Akkermansbeek monden via de Bielheimerbeek uit in de Oude IJssel. Het benedenstroomse deel van de Akkermansbeek kan water inlaten vanuit de Oude IJssel. De watergangen in het gebied worden niet breder dan 8 meter en het hoogteverschil in het gebied is gering (zie bodem en ondergrond). Verder zijn de watergangen rechtgetrokken en hebben veelal steile oevers.

Literatuur

[002OIJ] Draaiboek: Watertekort Stroomgebied Oude IJssel (Rapport, 2014)

[009OIJ] De Seesinkbeek Een beek in de Gelderse Achterhoek (Rapport, 2012).

[010OIJ] Masterplan ‘De Pol’ (Rapport)

[026OIJ] Gewässersteckbrief Schlinge Tab. 1.2-5 (factsheet)

Zie bibliotheek voor digitaal beschikbare documenten.

Website

http://www.seesinkbeek.nl/