Afvoerkarakteristieken

Dimensionering

De Schipbeek-Buurserbeek is in de loop der eeuwen gegraven, vergraven en genormaliseerd. De beek reageert snel op neerslag en heeft relatief korte heftige afvoerpieken (zie historie). Tijdens zo’n piek stijgt het waterpeil (snel) en was er in het verleden nogal eens sprake van wateroverlast. Hierom is de beek verbreed en verdiept, zijn meerdere kunstwerken gebouwd en zijn er kades aangelegd. Vanwege het grote verhang in de Buurserbeek zijn er circa 30 overlaten aangelegd. De Buurserbeek-Schipbeek is in de loop der tijd ingericht om een afvoer te kunnen verwerken van 33 m3/s in Buurse en 47 m3/s in Bathmen. Dit is vergelijkbaar met een situatie die circa 1x per 100 jaar voorkomt.

fig 4.2 waterverdeling

Figuur 4.2: Schematische weergave van het watersysteem op hoofdlijnen en de gemiddelde debieten à = Inlaat zomersituatie; ∆ = Gemaal Twentekanaal.

Debieten

Bovenstroomse delen van het beheersgebied wordt gekenmerkt door de sterke helling en het ondiep voorkomen van keileem (zie bodem en ondergrond), wat resulteert in een gering waterbergend vermogen van de bodem. Hierdoor treden er snel hoge afvoeren op in regenachtige en natte perioden. In droge perioden is er een lage afvoer of zelfs stagnatie,  zoals in de zomer van 2013. De afvoer is ‘s zomers beperkt (zie tabel 4.5). De Buurserbeek – Schipbeek zelf blijft watervoerend. Gegraven en opgeleide delen van de beek hebben eerder te maken met stilstaand water en het uitzakken van het peil dan waar de beek dieper in het landschap ligt. Veel van de kleinere watergangen bovenstrooms van het Twentekanaal zakken uit of vallen zelfs droog, afhankelijk van de geologie en de aanvoer. Door de inlaat vanuit het Twentekanaal blijven de meeste watergangen benedenstrooms het gehele jaar watervoerend (zie peilbeheer).

In tabel 4.6 zijn de afvoerkarakteristieken van de beek weergeven. De grootste gemeten afvoer in de Buurserbeek is 31 m3/s in 2010. Dit is vergelijkbaar met de T=100. De ernst van de situatie bij de Haaksbergse Watermolen is goed te zien in dit filmpje. De gemiddelde afvoer is slechts 0,68 m3/s.

De afvoer van de Dortherbeek bij Gemaal Ter Hunnepe ligt meestal rond de 0.5 m3/s. Bij natte omstandigheden kan dit oplopen. In de zomer is er geen of bijna geen afvoerdebiet er wordt bovenstrooms precies genoeg water ingelaten om het gebied van water te voorzien.

Tabel 4.6: Afvoerkarakteristieken Buurserbeek-Schipbeek

4.6

Literatuur

Zie bibliotheek voor digitaal beschikbare documenten.

[001A] Afwentelingsonderzoek oppervlaktewater Rijn-Oost (Rapport, 2012)
[004A] Gij beken eeuwig vloeiend; Water in de streek van Rijn en IJssel’ (Boek, 2000).
[004B] Historisch Waterbeheer, een benadering van historische watersystemen: definities en voorbeelden (Rapport, 2005)
[004SB] De Buurserbeek, terug naar vroeger (Rapport, 2003)
[005SB] Analyse van het watersysteem van de Buurserbeek in relatie tot de Regge (Rapport)
[006A] De wateropgave voor Waterschap Rijn en IJssel (Rapport, 2002)
[006SB] Bouwstenen voor een meer natuurlijke Buurserbeek (Boek, 1998)
[010SB] Inundatie en meandering een aangename verandering (1999)
[012A] Waterrapport 2008-2011 (Rapport, 2012)
[013A] Waterrapport 2011-2014 (Rapport, 2015)
[014SB] Draaiboek wateroverlast schipbeek (Rapport, 2014)
[017SB] GGOR rapportage Buurserzand Haaksbergerveen (conceptrapport, 2014)
[018SB] Waterschap de Schipbeek 1881-1981 (Boek, 1981)

http://waterdata.wrij.nl/