Peilbeheer

Het peilbeheer is overwegend afgestemd op de landbouw. De meest optimale omstandigheden zijn een relatief droog voorjaar en een natte zomer. Zo kunnen boeren in de winter en voorjaar hun land op en is er tijdens het ‘groeiseizoen’ voldoende water voor een optimale productie. In natuurgebieden wordt vaak gestreefd naar vernatting en hoge waterpeilen.

In een groot deel van het beheersgebied kan water ingelaten worden (zie kaart 3.2). Dit kan water zijn uit het Twentekanaal, maar ook uit de Schipbeek, Bolksbeek en Berkel. Door middel van deze inlaten kunnen waterlopen ook in de zomer vrij lang op peil gehouden worden.

De stuwdichtheid en peilbeheer zijn nauw verbonden aan de te overbruggen hoogteverschillen. Door de grotere hoogteverschillen in het oosten zijn hier relatief veel stuwen aanwezig (zie Geoweb). Het peilbeheer dat wordt gevoerd in het beheersgebied van de Schipbeek is in te delen in twee hoofdgebieden

  • Het sterk hellende gebied ten oosten van het Twentekanaal (en het gebied bij de Holterberg): Hier komen voornamelijk overlaten voor in zowel de grote als de kleine watergangen. Het peil kan niet geregeld worden en er gelden vaste (minimum) streefpeilen voor de overlaten.
  • Het vlakkere gebied ten westen van het Twentekanaal: in dit gebied komen zowel vaste overlaten als beweegbare stuwen voor. Tevens is voor een groot deel van dit gebied een peilbesluit opgesteld met minimum en maximum peilen (zie watersysteem voor de waterverdeling).

Onder normale omstandigheden watert de Schipbeek vrij af op de IJssel. Bij IJsselstanden vanaf 5 m+NAP is vrije afwatering van de Dortherbeek niet meer mogelijk en treedt gemaal Ter Hunnepe in werking. Bij grote afvoeren wordt er water richting het Twentekanaal afgelaten. Bij droogte wordt hier water ingelaten met gemaal Twentekanaal (zie ook waterbalans).

Kaart 4.1 Peilbesluit

Kaart 4.1 Peilbesluiten in beheersgebied Schipbeek

Tabel 4.1 Peilbesluit Schipbeek (2006)

4.1


Gebieden met streefpeilen

In het grootste deel van het bovenstroomse gebied gelden geen peilbesluiten maar streefpeilen. In de zomer zakt het peil in veel kleine watergangen weg. Het gevolg hiervan is stagnant water of zelf droogval van de watergang.

Op een aantal plekken kan water ingelaten worden vanuit de Buurserbeek-Schipbeek of de Bolksbeek (kaart 3.2). Hiermee kunnen in de zomerperiode bepaalde delen van het beheersgebied (langer) watervoerend gehouden worden (zie watersysteem). Wanneer en hoeveel water wordt ingelaten staat niet vast, er is inlaat mogelijk zolang er afvoer is op de betreffende hoofdwaterloop.

Gebieden met een peilbesluit

Voor het overgrote deel van het gebied benedenstrooms van het Twentekanaal geldt het peilbesluit uit 2006 (zie kaart 4.1). Er is een peilbesluit genomen voor die watergangen die meestal op peil worden gehouden met inlaatwater uit het Twentekanaal. Het gebied is circa 9228 ha groot en bestaat uit 28 peilgebieden. De peilgebieden hebben een minimum en maximum peil. Gemiddeld is het maximum peil ongeveer 30 cm hoger dan het minimum peil. In het peilbesluit zijn peilen vastgesteld en de watergangen waar ze betrekking op hebben. In het gebied wordt het peil gereguleerd via inlaten, beweegbare stuwen en vaste overlaten. Op de kaart 3.2 (watersysteem) is te zien in welke gebieden water ingelaten kan worden en waar het water vandaan komt.

Bemalen gebieden

Een aantal gebieden in het beheersgebied van de Schipbeek wordt bemalen. Hierbij kan onderscheid gemaakt worden tussen reguliere bemalingen (jaarrond), bemalingen tijdens hoog buitenwater (hoge IJssel waterstanden) en bemaling voor de wateraanvoer in droge perioden.

In tabel 4.1 staan de voorkomende gemalen benoemd en hun functie. De locatie van de gemalen is te vinden op de kaart 4.1. Wat opvalt, is dat er slechts twee afvoergemalen aanwezig zijn waarvan Gemaal Berendsen de belangrijkste is. Verder is gemaal Ter Hunnepe van groot belang voor de afvoer van water uit de Dortherbeek bij hoge IJsselwaterstanden. Er is nog een aantal kleine gemalen voor lokale aanvoer of het opmalen van water voor de waterverdeling.

Tabel 4.2 Gemaalgegevens beheersgebied Schipbeek4.2

Literatuur

Zie bibliotheek voor digitaal beschikbare documenten

[005A] Voorstel AB, Peilenplannen en ontwerppeilbesluiten Schipbeek, Berkel en Oude IJssel Aa-strang (2006)