Succesvolle tests voor grootschalige productie van NEO-alginaat uit afvalwater

Gepubliceerd op 14 april 2017

Op de rioolwaterzuivering Apeldoorn worden momenteel succesvolle tests uitgevoerd om op grote schaal NEO-alginaat te kunnen winnen. Deze nieuwe grondstof is afkomstig uit slib dat achterblijft bij het zuiveren van afvalwater met de zuiveringstechnologie Nereda®. NEO-alginaat is een stof met unieke eigenschappen en veelbelovende hoogwaardige toepassingen. Met het terugwinnen van deze en andere grondstoffen uit afvalwater, zoals fosfaat, maken waterschappen concreet werk van een circulaire economie. Waterschap Rijn en IJssel is één van de partners in dit innovatieve project - in Zutphen en Epe worden de eerste NEO-alginaat fabrieken van de wereld gebouwd.

De uitgevoerde testen zijn bedoeld om te kijken hoe de grondstof het best kan worden teruggewonnen. De resultaten van de proeven worden meegenomen bij de bouw van de eerste twee full scale alginaatfabrieken. Deze komen te staan in Zutphen en Epe en zijn naar verwachting eind 2018, begin 2019 gereed. Een deel van het teruggewonnen alginaat uit de proefopstelling wordt gebruikt om diverse toepassingen van NEO-alginaat verder te testen, bijvoorbeeld  als lijmstof in een kunstmestkorrel. Daarvoor worden momenteel andere lijmmiddelen gebruikt, maar daarvan moet minimaal het tienvoudige worden toegevoegd.

20170414_103856_1492176360307

20170414_104355_1492176360411

20170414_153941

Wat maakt NEO-alginaat zo bijzonder?

Het is een duurzame grondstof met een aantal unieke eigenschappen. Het kan water vasthouden maar ook afstoten. Hierdoor kan het breed toegepast worden, bijvoorbeeld in de tuinbouw, de papier- en de betonindustrie. Het kan worden gebruikt als verdikkings- of verlijmingsmiddel, als coating of als stabilisator. Diverse marktpartijen hebben al interesse getoond om het alginaat te gaan toepassen, bijvoorbeeld als betoncoating.

Om het product te kunnen vermarkten moet er echter op het gebied van wet- en regelgeving nog wel het nodige aangepast worden. Herwonnen grondstoffen uit afvalwater hebben een ‘afvalstatus’: strenge eisen die het circulair maken ervan tegenhouden. Tanja Klip-Martin, dijkgraaf Waterschap Vallei en Veluwe: ‘Ik pleit ervoor om de status van herwonnen grondstoffen gelijk te stellen met die van primaire grondstoffen. Uiteraard onder de voorwaarde dat er geen risico’s voor de volksgezondheid zijn bij het inzetten ervan, want we willen niet het kind met het badwater weggooien. Alleen dan ontstaat er een gelijk speelveld en is de ambitie van het Rijk realistisch om Nederland in 2050 circulair te maken.’

Op dit moment wordt er alginaat gewonnen uit zeewier. Dat gebeurt onder meer in Azië. Dit is een relatief duur proces. Het gebruik van dit type alginaat beperkt zich daardoor veelal tot de medische wereld (bijvoorbeeld mallen voor kunstgebitten, alginaatpleisters). Het alginaat uit de slibkorrels die achterblijven bij het zuiveren van afvalwater met een Nereda®-installatie is duurzamer, goedkoper en daardoor breder inzetbaar op de markt. Het terugwinnen van alginaat past in het streven van de waterschappen om van hun afvalwaterzuiveringen Energie- en Grondstoffenfabrieken te maken.

Het Nationaal Alginaat OntwikkelingsProgramma NAOP

Het terugwinnen van NEO-alginaat (NEreda Opgewekt) uit afvalwater vindt plaats binnen het Nationaal Alginaat OntwikkelingsProgramma NAOP. In dit programma werken Waterschap Rijn en IJssel, Waterschap Vallei en Veluwe, Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer, ingenieursbureau RoyalHaskoningDHV en de TU Delft nauw samen. Alle partijen brengen een deel van de kennis en expertise in die nodig is voor het terugwinnen, verwerken en vermarkten van NEO-alginaat. Van laboratoriumonderzoek tot full scale terugwinning. Zo werken waterschap, wetenschap en bedrijfsleven samen aan een duurzame, circulaire economie. Bij Waterschap Rijn en IJssel en bij Waterschap Vallei en Veluwe worden uiteindelijk full scale NEO-alginaat installaties gebouwd. Zij verwachten kosten te kunnen besparen door een kwart minder slib te hoeven verwerken en het ruwe NEO-alginaat te verkopen.

Wat is Nereda®?

Nereda® is een nieuwe, duurzame zuiveringstechnologie waarbij het reinigende actief slib geen vlokken vormt, maar korrels. Hierdoor bezinkt dit slib veel sneller en makkelijker. De technologie heeft een hoog zuiveringsrendement, neemt weinig ruimte in beslag (geen grote bezinktanks nodig) en verbruikt relatief weinig energie. Uit de slibkorrels kan bovendien NEO-alginaat teruggewonnen worden.