115 kilometer stromend geluk op de fiets: De Berkel vertelt ……..

Gepubliceerd op 9 april 2019

De 3e Berkelcompagnie is een stichting die zich bezighoudt met de ontwikkeling van cultuur, cultuurhistorie, toerisme en natuur op, in en rond rivier de Berkel. Hun website bevat een schat aan informatie over de Berkel en het Berkeldal, van Billerbeck tot Zutphen. Zo maken ze ook melding van een nieuwe grensoverschrijdende meerdaagse fietsroute, die start in Billerbeck en eindigt in Zutphen, voert langs watermolens, historische stadjes en pittorekse dorpjes.  Al fietsend langs de Berkel, van bron tot monding, vertelt de rivier kabbelend haar geschiedenis. Onderstaande beschrijving komt van de website en informeert fietsers over wat hen te wachten staat op deze tocht.

Als een blauw lint slingert de Berkel zich door het landschap en overal laat ze sporen achter: van prachtig natuurschoon tot eeuwenoude verhalen. De Berkel is altijd van groot belang geweest voor de bewoners van het Berkeldal. De rivier zorgde voor schoon water, vis maar dreef ook de talloze watermolens aan en was een belangrijke handelsroute. Via de Berkel werden goederen naar Hanzesteden als Deventer en Zwolle vervoerd en van daaruit naar Nederlands Indië. De rivier herbergt herinneringen aan een rijk verleden. En met wat geluk scheert de ijsvogel over het watervlak.

Foto Berkelfietsroute
Fietsroutes in het Berkeldal

Van Zutphen naar Borculo

Startend in Zutphen, waar de Berkel in de IJssel stroomt, zijn de resten van de stadsmuur en de Berkelpoort nog zichtbaar, daar waar de Berkelzompen eeuwenlang de stad binnenvoeren.  Rond Almen stroomt de Berkel, na wat ingrepen, weer bijna als vanouds slingerend door het landschap. De kanalisatie is verleden tijd en er is weer ruimte voor meer dynamiek en diversiteit voor planten en dieren. Via Lochem – waar zich ooit een prachtig natuurbad bij de watermolen bevond – stroomt de Berkel verder naar Borculo. Daar draaiden van oudsher de bedrijvige raderen van de prachtig gerestaureerde olie- en graanmolen.

En verder … over de grens

Via Haarlo, waar vele - door boeren zelf gebouwde – bruggen de Berkel overspannen, gaat het richting Eibergen. In Mallem is de nalatenschap van de textielindustrie nog zichtbaar: goedkope arbeidskrachten en schoon water stonden borg voor succes. De grens passerend komt Vreden in zicht. Tussen Vreden en Zutphen waren in vroegere tijden wel 70 Berkelschippers actief. De zompen volgeladen met kalk, zilverzand, hout of aardewerk ruilden ze in Zutphen om voor koloniale waren, jenever en turf.

Die Badende in Billerbeck

De volgende pleisterplaats is Stadtlohn, dat in 1611 vrijwel geheel verwoest werd door een brand. Via Gescher en Coesfeld bereikt de Berkel, stroomopwaarts, tenslotte haar bron in Billerbeck. Daar staat, sinds 2016, een gezette dame in felrood badpak klaar om een duik in de rivier te nemen. ‘Die Badende’ herinnert aan de tijd dat bijna elke plaats aan de Berkel een natuurbad had. En bovenal staat ze symbool voor de Duits-Nederlandse samenwerking, die in beide landen zichtbaar is langs de oevers van de Berkel.

Voor meer informatie: https://berkelcompagnie.com/fietsen-in-het-berkel-gebied/