Kansen benutten tussen Borculo en Lochem

Gepubliceerd op 25 april 2019

Waterschap Rijn en IJssel werkt aan de opgave om de Berkel en het aangrenzende beekdal op een natuurlijker manier in te richten. Het afgelopen jaar zijn betrokken partijen een verkenning gestart, op zoek naar mogelijk kansrijke ontwikkelingen voor het verbeteren van de kwaliteit van het gebied en voor ondernemers. De zoektocht is nu voortgezet met de organisatie van drie ontwerpsessies. Een gezamenlijk avontuur waaraan ook bewoners en betrokkenen mee denken en mee doen!

Samen een ontwerp maken

Om het gebiedsproces rond de Berkel te begeleiden, heeft het waterschap het bureau Strootman Landschapsarchitecten ingeschakeld, dat samen met de betrokken bewoners, belangenbehartigers, ondernemers en overheden toewerkt naar een gezamenlijk gedragen visie. In de loop van 2019 worden daartoe drie ontwerpsessies georganiseerd op locatie langs de Berkel met betrokkenen in het gebied. Wensen en ideeën worden opgehaald, die de ingrediënten voor een gezamenlijk afgestemd ontwerp vormen. Twee van de drie ontwerpsessies zijn inmiddels geweest; dus het moment om even een tussentijdse balans op te maken.

Een knap, maar achterhaald ‘kunstwerk’

Berno Strootman, van Strootman Landschapsarchitecten, licht toe waarom er wordt nagedacht over een natuurlijker inrichting op dit traject: ‘De Berkel tussen Borculo en Lochem doet meer denken aan een kanaal dan aan een stromend riviertje. Het is een technisch hoogstandje, een kunstwerk van halverwege de vorige eeuw, poldertechniek om de landbouw te bedienen en droge voeten te realiseren. Drie generaties lang bewees dit destijds knappe en innovatieve systeem haar diensten, maar inmiddels is het achterhaald. Want het heeft ook ecologische armoede en kwetsbaarheid veroorzaakt, het is recreatief onaantrekkelijk en er zitten nu eenmaal beperkingen aan waterbeheer: niet alles is maakbaar. Er zijn dus veel redenen om nu na te denken over hoe het anders kan, vanuit een positief startpunt.’

Belangen in beeld

De eerste twee bijeenkomsten, in januari en maart, die bezocht werden door ruim 50 belangstellenden, waren goed, vertelt Berno. ‘Naast genodigden waren er ook niet genodigden aanwezig, dat geeft aan dat het leeft en dat men graag wil meedenken. Er was een mooie mix van betrokkenen: veel agrariërs waren er, maar ook vogelliefhebbers, sportvissers en mensen uit de recreatiewereld; er werden dus diverse belangen behartigd. Het was fijn om te merken dat, hoewel de agrarische ondernemers het nu al goed voor elkaar hebben wat betreft de beschikbaarheid van zoet water, ze toch bereid zijn mee te denken en open staan voor eventuele veranderingen. Er is veel innovatie gaande in de agrarische sector en het watertekort is een issue. Dat maakt dat de boeren merken dat het anders moet, maar ook anders zou kunnen en dat dat nieuwe kansen en mogelijkheden biedt: daar hebben we uitgebreid over gesproken. Alles gaat op vrijwillige basis en iedereen is open-minded. Dat zie ik wel eens anders. Maar hier filosoferen we samen over hoe het anders kan en dat dat in alle opzichten beter kan zijn. Dat geeft positieve energie. Er zijn geen grote tegenstellingen te overbruggen, iedereen is nieuwsgierig naar elkaar en naar wat er mogelijk is.’

Visie op basis van input vanuit gebied

‘De eerste bijeenkomst’, vertelt Berno, ’was interessant, maar nog niet heel spannend. We hebben toen op basis van eigen verkenningen onze opbrengst gedeeld. Daarna werd er in zes groepen gesproken over de drie deelgebieden. Het was vooral een open inventariseren en oogsten van wensen, ideeën en ambities die leven bij alle partijen in het gebied. Na de eerste werksessie in januari zijn alle wensen, opmerkingen en vragen gewogen, meegenomen en verwerkt in twee alternatieven die tijdens de tweede bijeenkomst als visie werden getoond. ‘Niet dat tussen deze alternatieven gekozen hoeft te worden’, vertelt Remco van der Togt, ook werkzaam bij Strootman Landschapsarchitecten,’ we hebben twee richtingen gepresenteerd die ver uit elkaar liggen om de discussie op gang te brengen, een combinatie is ook mogelijk’.

Presentatie visie tijdens gebiedsbijeenkomst op 27 juni

Tijdens de tweede bijeenkomst was het moment daar om verbanden te leggen en een koers uit te zetten. Beide gepresenteerde alternatieven boden een invulling voor de wens van een diverser, natuurlijker en aantrekkelijker landschap. De alternatieven werden in kleinere groepen besproken met tot een slot plenaire discussie, waarin ook veel onderzoeksvragen werden gesteld. Remco van der Togt, ook van Strootman Landschapsarchitecten, was erbij en vertelt: ‘Die tweede bijeenkomst was dus spannender en uitdagender dan de eerste. De zaal was nog voller en er waren ook nieuwe gezichten. Je merkt dat de opgave en de Berkel leven in de omgeving en dat mensen het er met elkaar over hebben. Het is mooi om te zien dat iedereen actief wil meedenken in het proces.’ Na een derde bijeenkomst zal de visie op 27 juni in een (open) gebiedsbijeenkomst worden gepresenteerd, in De Melktap te Geesteren. Tijdens twee sessies – van 15.00 tot 17.00 en van 20.00 tot 22.00 uur – zijn belangstellenden dan van harte welkom, dus noteer het vast in de agenda!

Voor meer informatie over de visie en de open gebiedsbijeenkomst op 27 juni:

Projectmedewerker Joost van der Meer, mail: J.vanderMeer@wrij.nl, mobiel: 06 - 12 83 89 10