De Berkelprojecten, hoe staan ze ervoor?

Gepubliceerd op 6 juli 2022

Berkeltraject Lochem Almen: bouwteam werkt aan nieuw ontwerp

Ondanks de stilte rondom het Berkeltraject Lochem-Almen heeft het projectteam allesbehalve stil gezeten. Ynte Bekema licht toe: ‘Er zijn ondertussen grondige bodemonderzoeken en ecologische onderzoeken uitgevoerd. Daarnaast is via een aanbestedingsprocedure een advies- en aannemerscombinatie (Ploegam-Tauw) gevonden die met ons de plannen verder uitwerkt en gaat uitvoeren. We doen dat in een zogenaamd “bouwteam”; een gezamenlijk team van Waterschap, Tauw en Ploegam. Doordat de aannemer nu al bij de planvorming betrokken is, kunnen we slimmere ontwerpkeuzes maken en komen we straks bij de uitvoering niet voor verrassingen te staan. We zullen bijvoorbeeld aan de slag gaan met de aanpassing van de aanwezige stuw Hogerheide en de eerder gerealiseerde vispassage nabij de stuw Velhorst wordt verder geoptimaliseerd. Ook is er een opgave voor beekherstel en hermeandering over een lengte van 6 kilometer vanaf Lochem tot stuw de Velhorst. Momenteel zijn we ook druk bezig met het ophalen van input voor het ontwerp, onder andere in keukentafelgesprekken met grondeigenaren. Het bouwteam werkt hard aan een nieuw ontwerp en zodra dat er ligt - we verwachten komend najaar - organiseren we weer een informatiebijeenkomst.’ Tijdens de informerende bijeenkomst van afgelopen 21 juni in de Heksenlaak te Barchem was er al veel belangstelling voor het schetsontwerp dat er nu ligt. Ynte: ‘Het is van belang om nu ideeën op te halen, dit is de juiste fase. Hoe gaan we verder met wat er ligt, wat kunnen en willen we. Er werden daarnaast ook vragen gesteld, bijvoorbeeld over het depot, hoe dat gaat worden ingericht en gebruikt. Het was een prima gelegenheid om weer persoonlijk bij te praten en concrete vragen te stellen en daar werd gelukkig goed gebruik van gemaakt.’

Berkeltraject Borculo Lochem: focus op natuurlijker beek

Op dit traject waren de plannen in eerste instantie groots, inzet was de zogenaamde Strootmanvisie. Door gebrek aan grondpositie, financiering en kansen in het gebied bleek een dergelijk groot en ambitieus plan momenteel niet haalbaar. Ynte: ‘We onderzoeken nu wat we op dit traject wél kunnen doen. Het traject Borculo-Lochem, dat ongeveer 6,5 kilometer beslaat, zal nu vooral benaderd worden met de bedoeling de beek weer een natuurlijk aanzien te geven, zodat het van een kanaal weer meer een beek wordt. Dat willen we onder andere bereiken door de aanleg van een natuurvriendelijke oever. Maar ook onderzoeken we de kansen voor het inrichten van zogenaamde “stapstenen”. Dat zijn kleine stukjes (natte) natuur die bijdragen aan het netwerk van natuurgebieden en een robuuster watersysteem. We zien bijvoorbeeld kansen bij de Heest, de Kattenbeek en de Respelhoek. Samen met de betreffende grondeigenaren kijken we nu of deze kansen realistisch zijn en uitgewerkt kunnen worden. Op dit moment zijn de plannen nog niet helder, er is nog geen tijdspad aan te geven. Zodra de plannen voldoende vorm beginnen te krijgen wordt een informatiebijeenkomst georganiseerd.’

Waarom zijn de ingrepen in de genoemde Berkeltrajecten nodig?

Op deze trajecten voldoet de Berkel niet aan de ecologische doelstelling. Het is hier bestemd als natte ecologische verbindingszone en het moet daarom worden heringericht als een half natuurlijke rivier zonder barrières voor vissen. Daarom worden er natuurlijke oevers aangelegd. De ecologie is er nu niet optimaal doordat er door het jaar heen weinig variatie is in stroming en verschillen in bijvoorbeeld zon/schaduw. Daarnaast vragen de effecten van klimaatverandering om een robuuste inrichting van het beekdal, zodat het beter bestand is tegen zowel droogte als piekafvoeren.