Geslaagde startbijeenkomst vrijwillige kavelruil: ‘samenwerking staat centraal’

Gepubliceerd op 18 december 2018

Donderdag 11 oktober was een eerste verkennende en informatieve kavelruilbijeenkomst in het dorpshuis van Almen. Centraal stond het gebied rond de Berkel, gelegen tussen Lochem en Almen.

Bijeenkomst in gemoedelijke sfeer

Ruim twintig agrariërs, landeigenaren en bewoners bezochten de bijeenkomst, die georganiseerd was door Waterschap Rijn en IJssel. Doel was om, als eerste stap in de herinrichting, bewoners actief te betrekken bij de plannen en de eerste gesprekken rondom de vrijwillige kavelruil te starten. Aan drie thematafels werd ingegaan op het kavelruilproces, de opgave en meekoppelkansen en het brede Berkelproces (in samenhang met het traject Lochem-Almen). Er werd, in een open en prettige sfeer, informatie gegeven, gedeeld maar ook opgehaald. Bewoners wonen vaak al generaties lang in het gebied en kunnen daarom op de hoogte zijn van belangrijke details. Gesprekken kregen daardoor meer diepgang en interessante wendingen.

Startbijeenkomst Almen 1 voor web
Actieve bijeenkomst

Ruimte voor herinrichting

Centraal uitgangspunt bij de herinrichting van de Berkel is dat, naast de ecologische kwaliteit, de belangrijkste functies – landbouw, natuur, landschap en recreatie – erop vooruit gaan. Om ruimte te creëren voor de herinrichting heeft het waterschap een agrarisch bedrijf met 30 hectare grond aangekocht om in te zetten bij de vrijwillige kavelruil. De helft van die grond is bestemd voor het project en de andere helft voor kavelruil. Bij de herinrichting is het cruciaal dat de juiste peilen voor de landbouw in acht worden genomen: de afvoer moet hetzelfde blijven of groter worden. De drie doelen van de herinrichting van de Berkel zijn: ecologische verbinding, waterberging en klimaatrobuustheid. In overleg met o.a. de agrarische grondeigenaren zal natuurontwikkeling, natuurbeheer en waterberging gerealiseerd worden.

Geschikte grond voor kavelruil

Gronden, direct grenzend aan de Berkel, komen in aanmerking om mee te doen aan de kavelruil en met name de laaggelegen delen zijn het meest geschikt. De gewenste strookbreedte is ca. 10 meter aan weerszijde  (4 meter onderhoudspaden ca.  6 meter natuurvriendelijke oever. Ongeveer 13 hectare grond is bestemd als natuur: dat kan op diverse manieren gerealiseerd worden, onder de noemer natuurbeheer of extensieve landbouw. Daarnaast worden gebiedszones gereserveerd voor waterberging en het Twentekanaal kan als afvoer bij pieken dienen. Rijkswaterstaat heeft een aantal gronden (depots) liggen, die eventueel kunnen meedoen in de kavelruil. Zij speelt daarom een rol in het proces, ook doordat de bruggen over het kanaal van belang zijn voor de agrarische ondernemers.

Veel is mogelijk

Tijdens de bijeenkomst lagen de tafels vol met allerlei soorten kaarten, die dienden als  hulpmiddel om de gebieden inzichtelijk te maken. De aanwezige agrariërs namen kennis van de vele mogelijkheden waarop meegedaan kan worden aan de vrijwillige kavelruil. Verkoop van grond, bepaald gebruik, ruil, grond voor waterberging, afwaardering en beheervergoeding: er is van alles mogelijk. Ook de voorwaarden waarop men wil meewerken zijn van belang: de bedrijfsdoelen op lange termijn zijn daarbij cruciaal, dus daarover nadenken is een aanrader. Wensen en behoeften maar ook knelpunten en oplossingen kunnen op de keukentafel worden gelegd tijdens volgende kavelruilgesprekken, om tot de beste resultaten te komen. Betrokken grondeigenaren die niet aanwezig waren op de bijeenkomst, zullen nog benaderd worden voor een vrijblijvend oriënterend keukentafelgesprek met de kavelruilcommissie. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Louisa Remesal van het waterschap (l.remesal@wrij.nl / 06-53658433 en Gerko Hopster van Pratensis (gerko.hopster@pratensis.nl / 06-42 40 66 66).

Planning van het proces

De snelheid van het proces hangt af van de mogelijkheden rond de herverkaveling: de oplossingen zullen deels uit het gebied zelf komen. Ten noorden van het Twentekanaal loopt ook een kavelruilproces, waarmee wellicht grond valt uit te ruilen. Er volgt een afstemmingsoverleg om de gezamenlijke mogelijkheden te bepalen. Het waterschap wil graag vaart maken en zet er zo strak mogelijk regie op maar kwaliteit is leidend. Alle functies moeten bediend worden, waaronder landbouw en natuur maar ook recreatie en toerisme. Daarin is de gemeente eveneens een belangrijke partner. Het streven is om medio 2019 een concept ruilplan klaar te hebben.  Daarna volgt, in de tweede helft 2019, het definitieve ontwerp. De uitvoering vindt plaats in 2021. Tot dan blijft het reguliere grondgebruik, zoals het nu wordt uitgevoerd, mogelijk.