Terugblik Kennisdag

Gepubliceerd op 4 december 2018

Op 15 november 2018 vond de Kennisdag Verticaal Zanddicht Geotextiel plaats. U vindt op deze pagina het verslag, de filmpjes en presentaties van deze dag.

Impressie van de dag

Op donderdag 15 november vond de Kennisdag Vertikaal Zanddicht Geotextiel pilot-project Twentekanaal plaats, georganiseerd door Waterschap Rijn en IJssel, samen met de POV-Piping. Een goedbezochte en geslaagde bijeenkomst met presentaties van Ulrich Förster(Deltares), Andre Koelewijn (Deltares), Koen van Gerven(waterschap Rijn Rivierenland) en Paul Jetten (waterschap Rijn en IJssel).

De aanwezigen op de kennisdag vormden een bont gezelschap, de vele marktpartijen, aannemers, advies- en ingenieursbureaus, RWS, de waterschappen en kennisinstellingen waren goed vertegenwoordigd. Het aantal deelnemers op de kennisdag bedroeg 105.

Doel

Doel van de kennisdag was meerledig namelijk:  - delen van kennis over de twee innovatieve oplossingen t.b.v. het faalmechanisme piping (VZG verticaal zanddicht geotextiel en GZB grof zand barrière); - vertrouwen winnen bij beheerders voor de innovaties door kennis te delen en hierover met hen in gesprek te gaan;  - In gesprek gaan over monitoringstechnieken. Welke technieken zijn bekend, wat leveren die op en welke alternatieve technieken zouden ons mogelijk verder kunnen helpen?   Uiteindelijk leidt kennis delen tot verdere uitwerking van de innovaties tot beproefde methodieken.

Inleiding

Oplopende kosten en klimaatverandering zijn aanleiding om onderzoek te doen naar innovatieve oplossingen die de kosten van dijkversterkingen verlagen, toekomstbestendig zijn en algemeen erkend en toepasbaar kunnen worden. Innovatieve technieken ten behoeve van het faalmechanisme Piping, zoals Verticaal Zanddicht Geotextiel (VZG) of een Grof Zand Barrière (GZB), blijken veel goedkoper en vragen minder ruimtebeslag dan de traditionele aanpak.   Daarom is waterschap Rijn en IJssel samen met de POV Piping een pilotproject gestart om de toepassing van het Verticaal Zanddicht Geotextiel (VZG) door te ontwikkelen tot een volwaardig toepasbare techniek om piping tegen te gaan. Als onderdeel van de pilot zijn maakbaarheidsproeven uitgevoerd door marktpartijen. Zo werken verschillende publieke, en private partijen samen aan het ontwikkelen van nieuwe innovaties. Op de kennisdag zijn de uitkomsten van de maakbaarheidsproeven getoond.

Pilot project Twentekanaal

De 3e toetsronde uit het Hoogwaterbeschermingsprogramma heeft voor het waterschap Rijn&IJssel een aantal opgaven opgeleverd waaronder een probleem met piping aan de primaire waterkering langs het voorpand van het Twentekanaal vanaf de IJssel tot aan de sluis bij Eefde. Traditionele oplossingen voor piping zoals een filterconstructie in de teensloot en een pipingberm zijn hier mogelijk omdat er voldoende ruimte is. Maar dat is op andere locaties niet altijd het geval. Het waterschap heeft daarom besloten om dit project te gebruiken om haar kennis in te zetten bij het ontwikkelen van innovatie op het gebied van VZG. Het Waterschap heeft verder onderzoek gedaan naar de doorontwikkeling van de innovatie met VZG, waarbij wordt ingegaan op 2 openstaande vragen vanuit de door Waterschap Rivierenland reeds in een eerder stadium uitgevoerde pilot:  - op welke wijze kan een kwaliteitscontrole worden uitgevoerd tijdens de uitvoering: m.a.w. hoe weet je of het VZG op de juiste diepte, schoon en onbeschadigd in de grond zit?, en  - op welke wijze sluit je het geotextiel op een landhoofd, gemaal of ander kunstwerk aan?

Aanbesteding

Bovenstaande vragen heeft WRIJ in de markt uitgezet Daarbij zijn de vragen niet technisch omschreven, want dat zou de ruimte voor innovatie voor de markt beperken. De uitvraag is uiteindelijk geheel functioneel beschreven. Als onderdeel van de aanbestedingsprocedure hebben 3 marktpartijen een maakbaarheidsproef uitgevoerd, waarin zij de door hun ontwikkelde innovatieve technieken, methodiek en werkwijze konden laten zien. Van de doelstelling en opzet van de maakbaarheidsproeven is een videopresentatie getoond, evenals van de 3 maakbaarheidsproeven, uitgevoerd door de marktpartijen van Kessel, van den Herik en Gebroeders de Koning.

Alternatieve filtertechniek GZB

Een alternatief op toepassing van het VZG is de methode grof zand barrière (GZB). De GZB is een doorontwikkeling van het VZG. Bij een GZB wordt er gebruik gemaakt van een natuurlijk materiaal in plaats van een kunststof. De GZB is dus in feite een grondverbetering, bestaande uit een verticale kolom zand met een grotere korrel. De ontwikkeling van de GZB is nog pril, er zijn diverse laboratoriumproeven gedaan die veelbelovend zijn. Op de kennisdag zijn de resultaten door Koen van Gerven (Rivierenland) en Ulrich Föster (Deltares) toegelicht in een presentatie over de uitgevoerde schaalproeven. Onder andere is een proef gedaan in de Deltagoot. Daar bezweek de GZB pas in een laat stadium, wat laat zien dat deze barrière echt flinke waterdrukken kan weerstaan.

Monitoring

Andre Koelewijn (Deltares) heeft een uitgebreide presentatie gegeven betreffende de resultaten van monitoring van zowel het VZG in eerder uitgevoerde projecten door waterschap Rivierenland als de toepassing van GZB in de deltagoot. Aan het eind van de middag is gediscussieerd over nut en noodzaak van het monitoren van de werking van filterschermen als VZG en GZB in de gebruiksfase. Belangrijke conclusie uit de gevoerde discussie is dat met name de ontwikkeling van een betrouwbare monitoringsstrategie na aanleg sterk bijdraagt aan het vertrouwen van de beheerder in de werking en hiermee de verdere toepassing van VZG en GZB. Ook het ontwikkelen van een handelingsperspectief tijdens hoogwater (calamiteit) draagt hier aan bij. WS Rijn en IJssel en WS Rivierenland pakken (onder de vlag van de POV piping) gezamenlijk de handschoen op om de monitoringsstrategie verder vorm te geven en hiermee het vertrouwen bij beheerders te doen toenemen.

Presentaties

Monitoring bij filterschermen (pdf, 2.5 MB)

Grofzandbarrière (pdf, 9.9 MB)

Filmpjes

Introductie maakbaarheidsproef

Maakbaarheidsproef van den Herik

Maakbaarheidsproef van Kessel

Maakbaarheidsproef Gebr. De Koning