Vismigratie

Gepubliceerd op 8 september 2020

Het is winter. Het valt voor vissen niet mee om de kou te overleven. Vissen hebben hier verschillende manieren voor. De ene vis gaat in winterrust. Er zijn vissen die dieper en warmer water opzoeken. Er zijn zelfs vissen die antivries aanmaken!

In de winter is een groot deel van de natuur in rust. Bomen zijn kaal, veel vogels zijn naar het zuiden vertrokken. Ook in onze rivieren gebeurt er minder dan in de rest van het jaar, maar saai is het nooit!

Vissen winter

Zou je in de herfst of begin van de winter een vis vangen, dan heeft hij als het goed is een lekkere ronde buik. Hij heeft extra veel gegeten om de winter door te komen. Het water wordt kouder, dus vissen moeten zich beschermen tegen de kou. Ze gaan op zoek naar diepe of beschutte plekken zoals locaties met omgevallen bomen en wortels in het water of begraven zich op de bodem in de modder. Hier wachten ze totdat er warmere tijden aanbreken. Er zijn ook vissen die zich heel goed kunnen aanpassen aan de kou. De karper kan bijvoorbeeld zijn spierstructuur aanpassen. Zo kan hij ook bij lagere temperaturen prima functioneren. Er zijn ook vissen die een soort anti-vries aanmaken. Zo bevriezen ze niet in heel koud water.

Lange afstanden

Vissen trekken gedurende het voorjaar van de ene naar de andere plek om te paaien(het voortplantingsgedrag van vissen) (het voortplantingsgedrag van vissen) (zich voort te planten), om voedsel te vinden of om op te groeien. Sommige vissen, zoals de paling, leggen enorme afstanden af. Een babypaling, wordt als glasaal geboren in de Sargassozee voor de kust van Mexico. Hij trekt naar het zoete Europese binnenwateren van rivieren beken en sloten om op te groeien tot een volwassen paling. Na tien tot vijftien jaar gaat hij terug naar de Sargassozee om zich voort te planten. Afhankelijk van in welke rivier de vis opgroeit, kan de afstand oplopen tot zo’n 6000 kilometer. Een jong visje doet soms wel twee tot drie jaar over die grote reis.

Windes en brasems

Iedere vissoort heeft zijn eigen voorkeur voor paai- en opgroeilocatie. De winde blijft in tegenstelling tot de paling meer in de buurt. Zij verblijven in de winter in de benedenloop van  rivieren of meren, waar ze met zijn allen warmere tijden afwachten in het diepe water. In de lente, als het water de 10 graden Celsius nadert, zwemmen de windes stroomopwaarts. Ze zwemmen naar de paaiplekken met sneller stromend water en grind of zand op de bodem. Hele scholen windes kun je dan voorbij zien komen, vooral in beken die direct uitmonden in de IJssel . Na de paai in de beek zwemmen de windes snel weer terug naar de rivier  om voedsel te zoeken. De jonge windes groeien op in de stromingsluwe stukken zoals oeverzones van de beek of rivier waar ze geboren zijn.

Brasems leggen nog kleinere afstanden af. Ze zwemmen korte afstanden binnen de rivier of beek om eitjes te leggen in de oeverzone met veel planten. Eind april en begin mei kan dat soms flink tekeer gaan in de oeverzones. Mannetjes verdedigen vaste plekken tegen andere mannetjes. Als er een vrouwtje haar eitjes afzet zwemmen grote groepen mannatjes naar voren om de eieren te bevruchten. In het warme ondiepe water komen de eitjes na twee weken uit.

Wat doen vissen de rest van het jaar?

In het voorjaar begint opnieuw de trek naar de ondiepe paaigronden, met stromend en helder water en een bodem met zand en  grind. Of juist naar plekken met veel waterplanten en ondiep warm water.

Vispassages

Bij het trekken door onze rivieren komen vissen regelmatig  hindernissen tegen. Gemalen, sluizen en stuwen werpen letterlijk een drempel op tijdens hun reis. Daarom helpt het waterschap vissen met het bouwen van vispassages rond deze hindernissen. Via zo’n vispassage kunnen vissen stapsgewijs rond een gemaal of stuw zwemmen. Ook zorgen we voor voldoende leefruimte voor vissen door in rivieren en beken variatie aan te brengen in de stroming, waterplanten begroeiing of beschutting . Zo zorgen we voor gezonde leefomgeving onder en boven water.

In het voorjaar loopt alles weer uit. Vogels trekken weer noordelijker en gaan broeden. Ook in onze rivieren gebeurt er van alles in het voorjaar. Zodra het water weer warmer wordt maken vissen zich op voor de vistrek. op zoek naar geschikte plaatsen om eitjes te leggen. Hoe dat precies werkt, lees je hieronder.


Aan de waterkant met Rick Boerboom

Rick Boerboom

De opwinding die je voelt als je een grote karper aan de haak hebt geslagen .. Lees meer

Vispassages

scan425

Weet jij hoeveel treden een vistrap heeft? Lees meer

Wist je dat?

lezenblijftmoeilijk_9190

Wat heeft deze Aalscholver niet begrepen, wat iedere visser wel zou moeten weten?