De Hoofdgracht rond de binnenstad van Zutphen wordt gevoed met water uit de Berkel. We willen het water in de Hoofdgracht weer laten stromen om de waterkwaliteit te verbeteren.
Wat doen we?
De Hoofdgracht maakt onderdeel uit van de historische verdediging van Zutphen. De gracht is vrij diep en breed op een paar plekken.
De Hoofdgracht is gevuld met water van de Berkel. Om te voldoen aan de Europese Kaderrichtlijn Water hoort de Berkel een stromende rivier te zijn. Doordat het water nu niet stroomt, is de waterkwaliteit niet goed. Ook kunnen vissen en andere waterdieren die van stroming houden hier niet leven.
We willen daarom meer stroming in de Hoofdgracht. Daarvoor maken we een smallere en minder diepe geul onder water. Boven water blijft de Hoofdgracht eruitzien als een breed open water. In het water kunnen drijvende planten, zoals de gele plomp, groeien en langs de oevers aan de zuidzijde groeien riet en andere oeverplanten.
Waarom doen we dit?
Meer stroming en meer bochten zorgen voor een schonere en natuurlijkere rivier. Het zorgt ook voor meer leefgebied voor verschillende vissoorten, kleine waterdieren en planten. Zo draagt het waterschap bij aan een betere kwaliteit van het water in de Berkel. Dit is belangrijk om te kunnen voldoen aan de Kaderrichtlijn Water.
De Hoofdgracht is onderdeel van het cultureel erfgoed van Zutphen. De gemeente heeft het visiedocument Vesting van de Toekomst (2019) opgesteld, waarin is opgenomen dat de gemeente de verdedigingslinie wil herstellen. De gemeente Zutphen en de Erfgoed Adviesraad hebben daarom in de ontwerpfase meegegeven dat het optisch open karakter van het water behouden moet blijven en dat rekening moet worden gehouden met de vormgeving van de verdedigingslinie.
Onze aanpak
We hebben als voorbereiding voor de inrichtingsplannen verschillende onderzoeken uitgevoerd. In de onderzoeken is vastgesteld dat de nieuwe inrichting niet zorgt voor wateroverlast. Ook zijn verschillende gesprekken gevoerd met bijvoorbeeld Stichting Toeristisch Varen (fluisterboten) en enkele aanwonenden.
De plannen voor de nieuwe inrichting zijn in samenspraak met de gemeente Zutphen gemaakt. De gemeente heeft vanuit de Omgevingsvisie 2040 de wens om de Hoofdgracht als een groenblauwe long te ontwikkelen. Vanuit de Visie Vesting van de Toekomst wil de gemeente de historische vestingwerken op een eigentijdse manier zichtbaar, bruikbaar en beleefbaar maken.
De aanwonenden en verschillende gebruikersgroepen worden op meerdere momenten geïnformeerd over de plannen. Ook houden wij ze op de hoogte voorafgaand en tijdens de uitvoering.
Planning
Op 24 september 2026 besluit de gemeenteraad van Zutphen over de financiële bijdrage voor het project. Ons Algemeen Bestuur neemt in het voorjaar van 2027 een besluit. Na akkoord van de gemeenteraad en het Algemeen Bestuur, verwachten de partijen vanaf 2027 te starten met de uitvoering van de werkzaamheden.
In deze video vertelt hydroloog Dinja over het project.
Informatiebijeenkomst
Graag informeren wij je tijdens een inloopbijeenkomst over het plan. Hier kun je het plan bekijken en vragen stellen aan medewerkers van de gemeente Zutphen en Waterschap Rijn en IJssel.
Datum: Dinsdag 13 oktober 2026
Tijd: 16.00-18.00 uur en 19.00-21.00 uur
Locatie: Wijkcentrum Waterkracht, Ruys de Beerenbrouckstraat 106, 7204 MN Zutphen
We verwachten veel belangstelling. Daarom werken we met twee tijdsblokken: 16.00-18.00 uur en 19.00-21.00 uur. Wij vragen je om je van tevoren voor één van deze twee tijdsblokken aan te melden. Meld je aan via het aanmeldformulier inloopbijeenkomst.
Stel je vraag
Heb je een vraag over dit project? Bel of mail met onze omgevingsmanager Mirjam Mellink.
