Water vasthouden op de Wiersse

Op het landgoed zijn hogere en lagere delen. We laten de beken straks weer door de lagere delen stromen, net als vroeger. We maken ze ook ondiep, zodat ze zo min mogelijk grondwater afvoeren. Zo hebben we een grotere voorraad water in de bodem voor drogere periodes. 

We verbinden de beken met bossen die laag liggen, natuur en extensieve landbouwgronden. Extensieve landbouw is landbouw waarbij de boer zo min mogelijk ingrijpt in de natuur. Deze gronden mogen in natte perioden overstromen. We slaan hier dan eigenlijk water tijdelijk op. Het water kan in de bodem trekken en de ondiepere beken voeren het overtollige water heel geleidelijk af.

Vroeger stroomden er veel kleine beekjes door de Achterhoek. Deze kronkelden door de natuurlijke lage delen in het landschap. In de loop der jaren zijn deze beekjes verlegd. We maakten ze recht en diep. Ook maakten we dwarsverbindingen. Zo konden we het water zo snel mogelijk afvoeren. Nu is er in de zomer vaak te weinig water. Dit komt onder andere doordat ons klimaat verandert. Dit is slecht voor de bijzondere natuur, de beleving en de landbouw in dit gebied. Daarom willen we meer water vasthouden in de bodem. 

De vijvers en grachten op het landgoed horen bij het monumentale erfgoed. Schoon water is daarom heel belangrijk. Te weinig water is slecht voor de waterkwaliteit. Meer water vasthouden zorgt ook voor schoner water op het landgoed.

Analyse en samenwerking

Elk project begint met een analyse van het watersysteem. Het watersysteem is het hele netwerk van water boven en onder de grond. Daarna kijken we hoe het watersysteem eruit zou zien als het toekomstbestendig zou zijn. En we kijken wat we moeten doen om dat te bereiken. Hiervan maken we een schets. Met dit idee gaan we in overleg met het landgoed of andere grondeigenaren en pachters die we nodig hebben. Willen ze meedoen? Dan leggen we de afspraken vast in een samenwerkingsovereenkomst. Daarna begint het echte werk. 

Kavelruil

In drie à vier jaar maken we samen met de grondeigenaren een plan. Aan dit plan werken meestal ook pachters mee. Vaak moeten eigenaren eerst nog gronden met elkaar ruilen. Daar kunnen eigenaren vrijwillig aan mee doen. Bijvoorbeeld om een aangesloten gebied in eigendom te krijgen. Dat noemen we een kavelruil. Ook moeten pachters vaak hun agrarische bedrijfsvoering aanpassen of herzien. 

Overleg met omgevingsmanager

Door de maatregelen kunnen gronden misschien vaker overstromen. Of de grondwaterstand wordt hoger. Dit kan effect hebben op de reguliere landbouw of op gebouwen. Het kan ook zijn dat er buiten de landgoederen maatregelen nodig zijn. Of dat hier gevolgen van maatregelen worden verwacht. De omgevingsmanager neemt in dat geval contact op met de deze (grond)eigenaren. 

Procedures

Het plan moet natuurlijk wel technisch, juridisch en financieel haalbaar zijn. Daarom doorlopen we allerlei officiële procedures. Tijdens deze procedures liggen de plannen ter inzage. Na het ontvangen van alle vergunningen kan de uitvoering beginnen. Gemiddeld duren de werkzaamheden dan nog twee jaar.

De maatregelen aan de westzijde de Wiersse starten in het eerste kwartaal van 2026. Dan sluiten we het watersysteem van de Baakse Beek aan op landgoed `t Medler. Voor de maatregelen aan de oostzijde en in het cultuurhistorisch hart van het landgoed is het ontwerp op hoofdlijnen klaar. De plannen worden afgestemd met het landgoed, de pachters en de eigenaren in het gebied. Er worden diverse onderzoeken gedaan en vergunningen aangevraagd. De uitvoering hiervan staat gepland voor 2027/ 2028.

Tussen Ruurlo en Wichmond liggen zeventien landgoederen. Het hele gebied kampt al tientallen jaren met ernstige verdroging. Dat komt doordat we het gebied vroeger zo droog mogelijk wilden houden voor de landbouw. Nu is er mede door het veranderende klimaat in de zomer te weinig water. Dit is slecht voor de bijzondere natuur en de landbouw in dit gebied. We willen de natuur, landbouw en de unieke kenmerken van vroeger bewaren. Daarom werkt het waterschap, samen met andere overheden, organisaties en landgoederen sinds 2018 om het water in de Landgoederenzone  beter vast te houden en beter te benutten. Lees meer over de Landgoederenzone.

Meld je aan voor de digitale nieuwsbrief. Je ontvangt ongeveer twee keer per jaar een nieuwsbrief. Hierin lees je alles over de projecten in de Landgoederenzone.