Water vasthouden op landgoed Wientjesvoort

Fase 1

Hier hebben we slenken gegraven aan beide kanten van de Baakse Beek in het gebied tussen de Ruurloseweg (N319) en de spoorbaan Winterswijk-Zutphen. Slenken zijn brede, ondiepe geulen. We richten de omliggende landbouwgronden in het gebied in als natuur. Dit gebied wordt onderdeel van het Gelders Natuurnetwerk (GNN). Deze natuur krijgt drie jaar de tijd om zich te ontwikkelen. Daarna laten we het water van de Baakse Beek door de slenken stromen.

Fase 2

Drie jaar na fase 1 sluiten we de slenken in het oosten en het westen van het landgoed aan op de Baakse Beek. Het deel van de Baakse Beek tussen de slenken wordt dan gedempt. Stuw Wientjesvoort komt dan te vervallen. Bovenstrooms van de Ruurloseweg (N319) hebben we hiervoor de medewerking nodig van de grondeigenaren. Zij moeten natuurlijk toestemming geven voor de maatregelen op hun gronden. We zijn hierover in gesprek. 

Vroeger stroomden er veel kleine beekjes door de Achterhoek. Deze kronkelden door de natuurlijke lage delen in het landschap. In de loop der jaren zijn deze beekjes verlegd. We maakten ze recht en diep. Ook maakten we dwarsverbindingen. Zo konden we het water zo snel mogelijk afvoeren. Nu is er in de zomer vaak te weinig water. Dit komt onder andere doordat ons klimaat verandert. Dit is slecht voor de bijzondere natuur, de beleving en de landbouw in dit gebied. Daarom willen we meer water vasthouden in de bodem. 

De vijvers en grachten op het landgoed horen bij het monumentale erfgoed. Schoon water is daarom heel belangrijk. Te weinig water is slecht voor de waterkwaliteit. Meer water vasthouden zorgt ook voor schoner water op het landgoed.

Analyse en samenwerking

Elk project begint met een analyse van het watersysteem. Het watersysteem is het hele netwerk van water boven en onder de grond. Daarna kijken we hoe het watersysteem eruit zou zien als het toekomstbestendig zou zijn. En we kijken wat we moeten doen om dat te bereiken. Hiervan maken we een schets. Met dit idee gaan we in overleg met de landgoederen en andere grondeigenaren die we nodig hebben. Willen ze meedoen? Dan leggen we afspraken vast in een samenwerkingsovereenkomst. Daarna begint het echte werk. 

Kavelruil

In drie à vier jaar maken we samen met de grondeigenaren een plan. Aan dit plan werken meestal ook pachters mee. Vaak moeten eigenaren eerst nog gronden met elkaar ruilen. Daar kunnen eigenaren vrijwillig aan mee doen. Bijvoorbeeld om een aangesloten gebied in eigendom te krijgen. Dat noemen we een kavelruil. Ook moeten pachters vaak hun agrarische bedrijfsvoering aanpassen of herzien. 

Overleg met omgevingsmanager

Door de maatregelen kunnen gronden misschien vaker overstromen. Of de grondwaterstand wordt hoger. Dit kan effect hebben op de reguliere landbouw of op gebouwen. Het kan ook zijn dat er buiten de landgoederen maatregelen nodig zijn. Of dat hier gevolgen van maatregelen worden verwacht. De omgevingsmanager neemt in dat geval contact op met de deze (grond)eigenaren. 

Procedures

Het plan moet natuurlijk wel technisch, juridisch en financieel haalbaar zijn. Daarom doorlopen we allerlei officiële procedures. Tijdens deze procedures liggen de plannen ter inzage. Na het ontvangen van alle vergunningen kan de uitvoering beginnen. Gemiddeld duren de werkzaamheden dan nog twee jaar.

Fase 1

Aanleg slenken en inrichting natuur is uitgevoerd in 2024. In 2025 zijn de bomen en beplanting aangebracht en de natuurpercelen ingezaaid.

Fase 2

Uitvoering is gepland voor 2027.

Tussen Ruurlo en Wichmond liggen zeventien landgoederen. Het hele gebied kampt al tientallen jaren met ernstige verdroging. Dat komt doordat we het gebied vroeger zo droog mogelijk wilden houden voor de landbouw. Nu is er mede door het veranderende klimaat in de zomer te weinig water. Dit is slecht voor de bijzondere natuur en de landbouw in dit gebied. We willen de natuur, landbouw en de unieke kenmerken van vroeger bewaren. Daarom werkt het waterschap, samen met andere overheden, organisaties en landgoederen sinds 2018 om het water in de Landgoederenzone beter vast te houden en beter te benutten. Lees meer over de Landgoederenzone.

Meld je aan voor de digitale nieuwsbrief. Je ontvangt ongeveer twee keer per jaar een nieuwsbrief. Hierin lees je alles over de projecten in de Landgoederenzone.