Dijken en kades

Gepubliceerd op 17 januari 2020

Hoe beschermen we onze leefomgeving tegen het hoge water op de rivieren? Waar liggen onze dijken en wat komt er allemaal kijken bij de bescherming ervan?

Wonen in de buurt van een rivier lijkt in Nederland zo vanzelfsprekend, maar zonder dijken blijft het voor grote delen van ons land niet lang droog. Omdat ook delen van ons gebied lager liggen dan het hoge waterpeil op de rivieren, zijn dijken nodig. Een dijk is een door mensen aangelegde waterkering. Voldoende sterke en hoge dijken zijn van groot belang om veilig te kunnen blijven wonen en werken.

Welke dijken

Waterschap Rijn en IJssel is verantwoordelijk voor verschillende soorten dijken:

  • Primaire waterkeringen: de dijken die de polders tegen de hoge waterstanden op de grote rivieren (de Rijn en de IJssel) beschermen. Als de dijk doorbreekt, komen grote gebieden onder water te staan.
  • Regionale waterkeringen: dijken langs kleinere rivieren of die een klein gebied beschermen, zoals de dijk rondom Tuindorp, dijken langs regionale rivieren of dijken die overstroming beperken na doorbraak van een primaire waterkering.
  • Zomerkades: de dijken langs de grote rivieren die delen van de uiterwaarden tot een bepaalde waterstand drooghouden; zomerkades mogen overstromen.

Hoe houden we de dijken veilig?

  • Dijkverbetering. Het nieuwe Hoogwaterbeschermingsprogramma gaat de dijken die zijn afgekeurd de komende jaren verbeteren.
  • Onderzoek, controle en inspectie. Iedere twaalf jaar moeten de primaire waterkeringen worden beoordeeld.
  • Onderhoud. In de animatie op deze pagina ziet u hoe belangrijk goed onderhoud aan de dijken is.
  • Vergunningverlening in de omgeving van dijken.
  • Calamiteitenzorg. Bij hoogwater inspecteren dijkwachten de dijk en zo nodig worden zandzakken gelegd of andere maatregelen genomen.

Grensoverschrijdende dijkring 48

Dijken zijn met elkaar verbonden tot dijkringen. In Nederland zijn er 95, variërend van enkele voetbalvelden groot tot hele provincies. Water kent echter geen (lands)grenzen en de dijken van Waterschap Rijn en IJssel zijn verbonden aan de Duitse dijken. Dijkring 48 vervult een cruciale rol in de veiligheid van Oost-Nederland. Deze dijk langs de Rijn in Duitsland en de Boven-Rijn en het Pannerdensch Kanaal in Nederland is een zogenaamde systeemdijk. Wanneer deze dijk doorbreekt kan dit door een 'domino-effect' rampzalige gevolgen hebben langs de gehele IJsseldelta tot aan Zwolle. Hoe? Bekijk het filmpje hiernaast.

Klaar voor de toekomst

In het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) werken de waterschappen en Rijkswaterstaat samen aan de grootste dijkversterking ooit: tot 2028 moeten 1100 kilometer aan dijken, dammen, duinen, sluizen en gemalen zijn aangepast. Het werken aan waterveiligheid is in Nederland nooit klaar. Lees meer over de maatregelen die nodig zijn.

dijkvak Loo